Koszty prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej

koszty jednoosobowej działalności gospodarczej

W poprzednim artykule porównane zostały dwa obecnie najpopularniejsze rodzaje prowadzenia działalności gospodarczej. Po omówieniu zalet i wad prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przyszedł czas na rozwinięcie kwestii związanych z założeniem jednoosobowej działalności gospodarczej. Omówimy także koszty jej prowadzenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej zostały określone w ustawie. Jest to ustawa z dnia 30 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców. Przedmiotowa ustawa reguluje kwestie procedur związanych z podejmowaniem, prowadzeniem, zawieszaniem i zamykaniem działalności gospodarczej. Zgodnie z definicją ustawową działalność gospodarcza to zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przedsiębiorcą jest natomiast osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną. Tej ostatniej odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.

Założyć i prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą może obecnie właściwie każdy. Należy jednak mieć na uwadze, że zarówno podjęcie, jak i prowadzenie takiej działalności winno odbywać się z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG)

Osoba fizyczna, która chce rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej powinna uzupełnić i złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).Wraz z wnioskiem o wpis CEIDG-1 składa się oświadczenie o braku orzeczonych wobec osoby, której wpis dotyczy zakazów. Pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Ponadto, wniosek o wpis do CEIDG-1 stanowi jednocześnie zgłoszenie do ZUS/KRUS, GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego.

Aby zarejestrować działalność gospodarczą jako osoba fizyczna można wybrać jeden z poniższych trybów postępowania:

  • zalogowanie się do CEIDG  (przy pierwszym logowaniu należy założyć konto i aktywować je po otrzymaniu potwierdzenia mailowego), wypełnienie wniosku on-line i złożenie (podpisanie) go elektronicznie;
  • zalogowanie się do CEIDG, przygotowanie wniosku on-line i podpisanie go w dowolnej gminie;
  • bez logowania się do CEIDG, przygotowanie wniosku on-line i podpisanie go w dowolnej gminie;
  • pobranie i złożenie wniosku papierowego w gminie, gmina przekształca go na wniosek elektroniczny;
  • przesłanie wniosku listem poleconym do wybranej gminy, podpis musi być notarialnie potwierdzony.

Wniosek do CEIDG – koszt założenia firmy

Wniosek o wpis do CEIDG można złożyć zarówno on-line  (przy użyciu podpisu elektronicznego, weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo podpisem osobistym, o którym mowa w przepisach o dowodach osobistych, albo w inny sposób akceptowany przez system CEIDG umożliwiający jednoznaczną identyfikację osoby składającej wniosek i czas jego złożenia), jak i w urzędzie gminy osobiście lub listem poleconym (w przypadku przesłania wniosku listem poleconym powinien być on opatrzony własnoręcznym podpisem wnioskodawcy potwierdzonym przez notariusza).

Zaznaczyć należy także, że numerem identyfikacyjnym przedsiębiorcy w CEIDG jest numer identyfikacji podatkowej (NIP). W sytuacji gdy przyszły przedsiębiorca takiego nie posiada, bądź nie pamięta powinien we wniosku o wpis do CEIDG zaznaczyć odpowiednią rubrykę. Po zarejestrowaniu działalności gospodarczej NIP zostanie nadany/zweryfikowany i umieszczony we wpisie przedsiębiorcy w CEIDG automatycznie. Jest to kolejne ułatwienie dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność.

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, wniosek o wpis do CEIDG jest wolny od opłat. Zaznaczyć także należy, że forma jednoosobowej działalności gospodarczej nie wymaga tworzenia kapitału na start przedsiębiorstwa.

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej ogranicza się właściwie do złożenia jednego, niepodlegającego opłacie wniosku o wpis do CEIDG.

Formy opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej – koszty prowadzenia firmy

Dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, jak każdy inny podlega opodatkowaniu. Przyszły przedsiębiorca już podczas wypełniania wniosku CEIDG-1 musi podjąć decyzję dotyczącą formy opodatkowania.

W polskim systemie prawnym wyróżnia się cztery zasadnicze formy opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej. Są to: zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz karta podatkowa. Wybór ryczałtu i karty podatkowej będzie ograniczony przez rodzaj prowadzonej działalności i osiągane przychody. Nie każdy przedsiębiorca będzie zatem mógł skorzystać z tych form opodatkowania, o czy mowa w dalszej części artykułu.

PIT

Pierwszą ze wskazanych form opodatkowania jest podatek dochodowy PIT na zasadach ogólnych. Przy wyborze tej formy opodatkowany jest dochód, czyli różnica pomiędzy osiągniętymi przychodami a kosztami uzyskania przychodu. Wyliczając należny podatek przedsiębiorca w zeznaniu rocznym, może skorzystać z różnego rodzaju ulg podatkowych.  Jest to niewątpliwą zaletą tej formy opodatkowania. Nadmienić należy, że w Polsce obowiązują dwa progi podatkowe 18% oraz 32% dla dochodów wyższych niż 85 528 zł. W momencie przekroczenia wskazanej kwoty podatek w wysokości 32% jest płacony dopiero od środków powyżej limitu.  Ponadto wskazać należy także, że kwota wolna od podatku w 2018 roku wynosi 8 000 zł. Jeżeli kwota dochodu osiągniętego przez osobę prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą jest niższa od wskazanej kwoty to nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Podatek liniowy

Kolejną z możliwych form opodatkowania jest podatek liniowy. Podobnie jak w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych to różnica pomiędzy przychodami i poniesionymi kosztami. Podatek liniowy charakteryzuje się, jednak jednolitą wartością podatku, która wynosi 19 procent. Jest to wartość niezależna od wysokości osiąganych dochodów. Stawka podatku będzie zawsze taka sama. Ponadto, podobnie jak w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych, w sytuacji gdy nie osiągnie się przychodu, nie będzie trzeba uiścić podatku. Ta forma opodatkowania pozbawia przedsiębiorcę prawa do ulg podatkowych oraz wspólnego rozliczenia się ze współmałżonkiem lub dzieckiem.

Ryczałt od przychodów

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to z kolei forma, w której jednoosobowa działalność gospodarcza opodatkowana jest jedynie od przychodu, którego nie można pomniejszyć o poniesione koszty jego uzyskania. Wybór tej formy opodatkowania wiąże się z jedną z pięciu zasadniczych stawek podatkowych.: 3 %, 5,5 %, 8,5 %, 17% i 20 %. Stawka, jaką wybierze przedsiębiorca, zależy od rodzaju wykonywanej działalności. Możliwe jest opłacanie ryczałtu według jednej z powyższych stawek albo, jeżeli działalność jest różnoraka według kilku z nich. Podkreślić należy także, że jedynie pewna grupa podatników, wyraźnie zdefiniowana, może skorzystać z tej formy opodatkowania. Rozliczając się w ten sposób trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów (w której nie wykazuje się kosztów).

Karta podatkowa

Ostatnią już formą opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej jest karta podatkowa. Charakterystyczne dla karty podatkowej jest to, że wysokość podatku nie ma nic wspólnego z dochodem osiąganym przez przedsiębiorcę. Podatnik, który zdecyduje się ją stosować, zwolniony jest natomiast z szeregu obowiązków przewidzianych dla innych form opodatkowania, w tym prowadzenia ksiąg i składania zeznań, jak również wpłat zaliczek na podatek dochodowy. Możliwość zastosowania tej formy opodatkowania ustawodawca przewidział wyłącznie dla ściśle określonych rodzajów działalności gospodarczej, które enumeratywnie wymienił w art. 23 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Karta podatkowa posiada ponadto bardzo ścisłe limity zatrudnienia, oraz wymaga spełnienia dodatkowych formalności.

Nadmienić należy także, że w sytuacji gdy podatnik w danym roku opodatkowywał dochody z działalności gospodarczej według skali podatkowej. To nie ma obowiązku składać oświadczenia do urzędu skarbowego o wyborze tej formy na kolejny rok. Gdy od nowego roku podatkowego przedsiębiorca zamierza skorzystać z innej formy opodatkowania niż w roku poprzednim, winien złożyć pisemne oświadczenie w terminie do 20-tego stycznia do właściwego urzędu skarbowego.

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne – „ulga na start”.

Dnia 30 kwietnia 2018 roku weszła w życie ustawa z dnia 30 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców. Jej wejście w życie oznacza istotne zmiany dla przedsiębiorców. Dzięki nowym rozwiązaniom osoba, która zarejestrowała działalność gospodarczą po dniu 30 kwietnia 2018 roku będzie mogła skorzystać z szeregu udogodnień.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 wspomnianej ustawy, przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej. Osoba, która podjęła jednoosobową działalność gospodarczą będzie natomiast podlegać w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, począwszy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Wyjątkiem od tej reguły jest okres, w którym przedsiębiorca zawiesi swoją działalność.  W takim przypadku może dokonać zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Ubezpieczenie zdrowotne

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy opłacać  od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku (w 2018 roku jest to kwota 3554,93 zł). Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru. W 2018 roku najniższa składka wynosi zatem 319,94 zł. Zaznaczyć należy, że składka ta jest miesięczna i niepodzielna. Oznacza to, że należy opłacać ją w pełnej wysokości niezależnie od ilości dni podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w danym miesiącu.

Preferencyjne warunki -koszty założenia firmy

Sześciomiesięczny okres jest maksymalnym okresem, w którym można korzystać z opisanych uprawnień. Początek tego okresu stanowi faktyczny dzień, w którym przedsiębiorca rozpoczął swoją działalność. Jeżeli dzień ten przypada pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego należy wliczyć go do okresu trwania ulgi. Z kolei w momencie gdy rozpoczęcie działalności następuje w trakcie trwania miesiąca kalendarzowego, miesiąca tego wliczać nie należy.

Znowelizowane przepisy dają też przedsiębiorcy prawo do rezygnacji z sześciomiesięcznego nieopłacania składek z tytułu nowo założonej i wykonywanej działalności gospodarczej. Gdy osoba, która prowadzi działalność gospodarczą zdecyduje, że chce dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, to zostanie nimi objęta od dnia wskazanego w druku zgłoszeniowym. Nie nastąpi to, jednak wcześniej niż od dnia złożenia druku w ZUS. Istotnym pozostaje także, że sześciomiesięcznego okresu trwania ulgi nie przerywa zawieszenie wykonywania działalności.

Zaznaczyć należy, że skorzystanie z przedmiotowej ulgi i nieopłacanie składek na ubezpieczenia społeczne przez 6 miesięcy wiąże się z określonymi konsekwencjami. W okresie korzystania z ulgi przedsiębiorca nie ma prawa do świadczeń wynikających z tych ubezpieczeń.

Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne po okresie korzystania z „ulgi na start”.

Po upływie pierwszych 6 miesięcy prowadzenia działalności przedsiębiorca będzie mógł skorzystać z kolejnych udogodnień, które przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców znajdowały zastosowanie do osób rozpoczynających prowadzenie działalności.

Przez okres kolejnych 24 miesięcy prowadzenia m.in. jednoosobowej działalności gospodarczej, przedsiębiorca będzie miał możliwość opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w obniżonej wysokości. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe takich ubezpieczonych, będzie bowiem stanowiła zadeklarowana kwota. Nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2018 roku jest to kwota 2100,00 zł, czyli 630,00 zł.

Składki wyniosą:

  • ubezpieczenie emerytalne – 122,98 zł (19,52%),
  • ubezpieczenia rentowe – 50,40 zł (8%),
  • ubezpieczenie wypadkowe – 10,52 zł (1,67% dla firm ubezpieczających do 9 osób.)  Z zasady stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest indywidualnie ustalana dla każdego płatnika (od 0,67% do 3,33 %),
  • dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – 15,44 zł (2,45 %).

Łączna miesięczna suma składek (wraz z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) w 2018 roku wynosi 199,34 zł. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej, o czym była już mowa powyżej, w 2018 roku wynosi natomiast 3554,93 zł, a składka 319,94 zł. Zaznaczyć należy także, że osoba, która rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej i korzysta z preferencyjnych zasad opłacania składek, nie musi opłacać Funduszu Pracy. Wynika to z faktu, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe takiej osoby jest niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Ulga na start

Podobnie jak w przypadku „ulgi na start” również skorzystanie z możliwości opłacania składek w niższej wysokości obwarowane jest pewnymi warunkami. Osoby, które wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy. Na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej, nie mogą skorzystać z udogodnień. Wyłączeniu podlegają także osoby, które  prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność.

Okres 24 miesięcy w momencie gdy przedsiębiorca zrezygnował z „ulgi na start” przed upływem 6 miesięcy należy liczyć od dnia wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniami społecznymi, który nie może być wcześniejszy od dnia zgłoszenia wniosku. Natomiast w momencie skorzystania z „ulgi na start” przez 6 miesięcy kalendarzowych od następnego dnia po upływie tych 6 miesięcy.

Warunki

Podobnie jak w przypadku „ulgi na start”, jeżeli pierwszy dzień biegu 24. miesięcy przypada pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, miesiąc ten wlicza się do 24 miesięcy. Jeśli z kolei przypada w trakcie trwania miesiąca kalendarzowego, miesiąca tego nie należy wliczać. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie przerywa biegu okresu 24 miesięcy.

Osoby decydujące się na założenie jednoosobowej działalności gospodarczej przez okres pierwszych 6 miesięcy jej prowadzenia nie będą musiały podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Przez okres kolejnych 24 miesięcy będą mogły korzystać z obniżonych składek na ubezpieczenie społeczne. Wszystko to z pewnością wpłynie na ich sytuację finansową a także ułatwi ich rozwój.

Jednoosobowa działalność gospodarcza a firmowe konto bankowe.

Jednoosobowa działalność gospodarcza to forma działalności, w której nie ma obowiązku zakładania osobnego konta bankowego. Zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy prawa nie nakazują przedsiębiorcy założenia rachunku bankowego z przeznaczeniem do realizowania wyłącznie transakcji związanych z prowadzoną działalnością.

Art. 19 ustawy z dnia 30 marca 2018 roku.  Prawo przedsiębiorców stanowi.: „Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz

2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty. Przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji”.

Obowiązek płatności przelewem

Powyższy przepis ogranicza się tylko do wskazania, które z dokonywanych transakcji winny być dokonane za pomocą przelewów bankowych. Jednakże nie określa z jakiego rachunku bankowego należy ich dokonywać. Wobec tego przyjmuje się, że również osobisty rachunek bankowy może być wykorzystywany w tym celu.

Z kolei w przypadku rozliczeń z urzędem skarbowym oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą może dokonywać przelewów z konta bankowego lub dokonywać wpłaty w formie przekazu pocztowego. W tym zakresie ustawodawca także nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku założenia firmowego konta bankowego.

Korzystanie z konta prywatnego

W przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą korzystanie z konta prywatnego pozwala zaoszczędzić czas na zakładanie rachunku firmowego w banku. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą może w ten sposób uniknąć także obowiązku ponoszenia opłat związanych z prowadzeniem konta firmowego.  Posiadanie firmowego rachunku bankowego wiąże się jednak takżez szeregiem korzyści m.in. opłaty bankowe za prowadzenie rachunku można w całości rozliczyć jako koszty firmy, można także korzystać ze specjalnych produktów i instrumentów finansowych dedykowanych przedsiębiorcom oraz oddzielić transakcje prywatne od firmowych. Decyzja o założeniu konta firmowego zależy tylko i wyłącznie od początkującego przedsiębiorcy, który ma w tym zakresie pełną swobodę.

Po podjęciu pierwszej, kluczowej decyzji o założeniu jednoosobowej działalności gospodarczej, przed początkującym przedsiębiorcom jeszcze wiele wyzwań i dylematów. Mamy nadzieje, że przedmiotowy artykuł rozwiał cześć wątpliwości, które pojawiają się na drodze każdego początkującego przedsiębiorcy.

 

Akty prawne:

  1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy(Dz.U. 2018 poz. 647);
  2. Ustawa z dnia 30 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 poz. 646);
  3. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 1998 nr 137 poz. 887).

Autorzy tekstu:

Krzysztof Westfal

Marta Tafelska-Zakrzewska

Jeśli spodobał się Wam artykuł to podajcie go dalej. Zapraszamy także do dyskusji w komentarzach. Jeśli potrzebujesz porad dotyczących założenia działalności gospodarczej to także daj znać.

Zapraszamy do przeczytania tekstów o podobnej tematyce:

Spółka zoo czy jednoosobowa działalność?